Spacer śladami przeszłości – wycieczka z archeologiem do Grodziska w Kopalinach

Drugi spacer do grodziska w Kopalinach. Poprzednia wycieczka do grodziska odbywała się podczas niekorzystnej pogody (opady deszczu), dlatego wielu chętnych nie mogło wziąć udziału, szczególnie dzieci.

W sobotnie popołudnie 23 marca 2024 r. Towarzystwo Miłośników Wiśnicza zgromadziło po raz kolejny społeczność zainteresowaną przeszłością i dziejami Ziemi Wiśnickiej na obiekcie archeologicznym znanym pod nazwą Grodzisko w Kopalinach.

O godzinie 13.00 przy świetlicy wiejskiej w Kopalinach zebrało się około 50 osób. Pogoda słoneczna, temperatura około 17 oC, pojawiły się pierwsze wiosenne kwiaty. Uczestnicy spotkania udali się na pokaz Bocheńskiego Stowarzyszenia Poszukiwaczy „Stater”, które zaprezentowało sukcesy w poszukiwaniach na terenie kompleksu leśnego w Kopalinach oraz położonego na przeciwległym wzgórzu Lasu Kolanowskiego. Spotkanie odbyło się w budynku świetlicy wiejskiej w Kopalinach, której udostępnienie było możliwe dzięki uprzejmości Pana Leszka Marszałka – Dyrektora Miejskiego Ośrodka Kultury oraz Pana Sołtysa Grzegorza Kuchnika. O poszukiwaniach i ich efektach opowiedział Prezes BSP „Stater” – Maciej Przybyłko. Uczestników spotkania w imieniu TMW przywitali Prezes Klaudia Jonak oraz Wiceprezes Michał Irzykowski.

Głównym punktem spotkania było wystąpienie Pana Wojciecha Tabaszewskiego – wiśniczanina, archeologa, członka TMW, który opowiedział o znalezionych obiektach przybliżając ich datowanie oraz miejsce pochodzenia. Odnalezione podczas poszukiwań zabytki archeologiczne zostały przekazane do dalszych badań, realizowanych przez Akademię Górniczo-Hutniczą, Centrum Badań Nawarstwień Historycznych. Zabytki są poddawane obecnie szczegółowym badaniom metaloznawczym wykonywanym m.in. przy pomocy mikroskopu skaningowego (SEM z analizą składu chemicznego w mikroobszarze (EDS), spektroskopu fluorescencyjo-rentgenowskiego (XRF) oraz analizom geochemicznym. Po zakończeniu analiz zabytki zostaną poddane konserwacji, a po wykonaniu pełnego opracowania oddane Wojewódzkiemu Konserwatorowi Zabytków w celu przekazania do jednostki muzealnej.

Po wysłuchaniu specjalistów uczestnicy spotkania wraz z archeologiem udali się do Grodziska. Celowo z wielkiej litery, gdyż ten obiekt zasługuje na zauważenie i zaznaczenie go na mapach pasjonatów historii.

Po dotarciu na miejsce obiektu archeologicznego Wojciech Tabaszewski nakreślił skrótowo historię miejsca sięgającą swymi początkami przełomu epoki brązu i epoki żelaza (VII-VI wiek p.n.e), kiedy funkcjonował tu osada obronna (dawniej uażana za gród) związana z kulturą łużycką. Kolejny raz miejsce zostało zasiedlone w schyłkowej fazie wczesnego średniowiecza (ok. poł XIII w.) kiedy powstał tu niewielki gródek stożkowaty stanowiący rodzaj strażnicy. Obiekt ten odcięty był od pozostałej części wzgórza głęboką, suchą fosą, za którą znajdował się wał ziemny otaczający pierwotnie wieżę mieszkalno-obronną wraz ze skupionymi wokół niej zabudowaniami gospodarczymi. Początkiem XX wieku w miejscu tym założony został kamieniołom, na skutek czego gródek uległ zniszczeniu w ponad 80%. Pomimo, ze stanowisko zostało odkryte w 1933 roku przez prof. Żurowskiego, to pierwsze badania wykopaliskowe zostały tu przeprowadzone dopiero w 1971 roku przez prof. Jodłowskiego z muzeum w Wieliczce. W trakcie tych badań uchwycono pozostałości grodu średniowiecznego i zalegające spodnim ślady osadnictwa związanego z kulturą łużycką.

Spotkanie przebiegło w miłej atmosferze przy pięknej słonecznej pogodzie.